คอลัมน์ “ดร.ณัชร จัดหนังสือ” เล่มที่ 78 วันนี้ จะมาคุยถึงหนังสือชื่อ “แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร” ค่ะ
=ภาพรวม=
หนังสือเล่มบางเฉียบแต่อัดแน่นไปด้วยสาระดีๆนี้ เป็นหนึ่งในซีรี่ส์หนังสือชุด “พุทธทาส ๑๐๐ ปี หนังสือดี ๑๐๐ เล่ม” ซึ่งเป็นการคัดธรรมบรรยายของท่านพุทธทาสภิกขุ 1 เรื่องมาจัดพิมพ์ขึ้น 1 เล่ม
เล่มนี้เป็นธรรมบรรยายที่ท่านพุทธทาสแสดงไว้เมื่อ 30 ธันวาคม 2510 ค่ะ
=น่าสนใจจากในเล่ม=
* มีนิทานเซ็นเรื่องหนึ่งเล่าว่า พระบวชใหม่รูปหนึ่งไปถามอาจารย์ว่า ทำอย่างไรจึงจะบรรลุธรรม ดับกิเลสได้? อาจารย์ตอบว่า บอกไม่ได้ ถ้าเราตอบให้ ก็เป็นของเรา ไม่ใช่ของเจ้า
พระลูกศิษย์ก็แยกไปปฏิบัติรูปเดียว วันหนึ่งกวาดลานวัดอยู่ กวาดก้อนหินกระเด็นไปโดนต้นไปดังปุ๊ง เมื่อได้ยินก็เข้าใจเรื่องเกิดดับแล้วบรรลุธรรมทันที
* นิกายเซ็นเขาจึงเน้นไม่ตอบคำถาม แต่จะปรับปรุงทุกสิ่งที่แวดล้อมให้เกิดความเหมาะสมเพื่อให้พร้อมที่จะรู้เสมอ ถ้าเป็นอยู่ถูกวิธี วันหนึ่งความรู้ก็จะโพลงออกมา (“เป็นอยู่ถูกวิธี” ในที่นี้เปรียบได้กับการเจริญสติตามหลักสติปัฏฐาน 4 ของเถรวาท – ผู้วิจารณ์)
* วิธีของเซ็นนี้คล้าย ๆ กับที่พระพุทธเจ้าตรัสว่า “ถ้าภิกษุเหล่านี้จะเป็นอยู่โดยชอบไซร้ โลกจะไม่ว่างจากพระอรหันต์” อยู่โดยชอบก็คือ เป็นอยู่ที่ถูกวิธีธรรมชาติ เอาตัวกู-ของกูออกไปอยู่เรื่อย
* พวกเซ็นนั้นอย่าไปดูถูกว่าเขาไม่มีอะไร เขาไม่มีทรัพย์สมบัติอะไรจริงๆแม้แต่จีวรนี้ก็แทบจะไม่มี ถึงจะพูดกันบ้าๆ บอๆ อย่างน้อยเขาก็มีความเป็นอยู่โดยชอบ คอยเฝ้าระวังจิต ประคองจิตให้อยู่ในลักษณะที่ไม่มีตัวตนอยู่เสมอ
* หลักปฏิบัติเช่นเดียวกับเซ็นก็ยังมีอยู่ในฝ่ายเถรวาท เช่น ประโยคที่ว่า “แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร”
* ผู้ยอมนิ่งเสียได้ไม่โกรธ ไม่โต้ตอบนั้น แท้ที่จริงเป็นผู้ชนะ คือ ชนะกิเลส ภาษาคนเรียกว่าแพ้ แต่จัดว่าชนะในภาษาธรรม
* ปราบตัวกู-ของกูได้ เป็นเรื่องชนะ พอตัวกูเกิดขึ้นมา ก็คือแพ้ พอเกิดมีตัณหาอุปาทานอย่างใดอย่างหนึ่งทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เมื่อนั้นตัวกูก็เกิด
* การที่จะปราบทิฏฐิของผู้อื่นโดยใช้กำลังเข้าใส่กัน เป็นวิธีของสัตว์เดรัจฉาน
* คนชนะรับใช้กิเลส รับใช้พญามาร คนแพ้รับใช้พระพุทธเจ้า ถ้าเรารับใช้คนโกรธ คนบ้าได้ นั่นแหละคือรับใช้พระพุทธเจ้า เพราะว่าเราจะทำไปด้วยสติสัมปชัญญะ ด้วยสติปัญญา
* เมื่อมีกิเลสมา ให้มีสติสัมปชัญญะหลบหลีกให้ได้ อารมณ์มากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ นี้ ก็ทำให้เหมือนไม่กระทบ
* การปฏิบัติธรรมด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา นี้ อย่าให้ใครรู้ดีกว่าว่าเรามีศีล สมาธิ ปัญญา ระวังจิตจะเผลอคิดว่า “กูดีขึ้นมาแล้ว”
* มีความทุกข์ก็เพราะมีตัวกู-ของกู จะหมดทุกข์ก็เพราะหมดตัวกู-ของกู
* เรี่ยวแรงการงาน เวลา สติ ปัญญา ใช้ไปในการสร้างสรรค์สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่เพื่อนมนุษย์นั่นแหละได้ผล เรี่ยวแรงไม่สูญเปล่าในวันหนึ่ง คืนหนึ่ง
* เราอย่าเป็นนิกายเซ็น ไม่เซ็น ไม่เป็นธรรมยุติ ไม่เป็นมหานิกาย ไม่เป็นเถรวาท ไม่เป็นมหายาน ไม่เป็นอะไรทั้งหมด เป็นนิกายไม่ยึดมั่นถือมั่น นิกายไม่มีตัวกู-ของกู มันก็ไม่มีทางจะผิดได้เลย
* อย่าเป็นพวกที่ขึ้นรถลงเรือ ขึ้นเหนือล่องใต้ เที่ยวบ้าบุญไปทั่วประเทศ ไม่รู้ว่าบุญอยู่ตรง “ไม่เอา” และไม่ยึดมั่นถือมั่น
หนังสือชื่อ “แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร” โดย พุทธทาสภิกขุ สำนักพิมพ์สุขภาพใจ มิถุนายน 2553 60 หน้า ราคา 25 บาท
——————————————————————
เกร็ดน่ารู้:
* เด็กสิงคโปร์และเวียดนามอ่านหนังสือเล่มโดยเฉลี่ยปีละ 60 เล่ม/คน
* คนไทยถึง 40% ไม่อ่านหนังสือเล่มใด ๆ เลย
* แม้ในหมู่คนไทยที่อ่านหนังสือก็อ่านโดยเฉลี่ยเพียงปีละ 4 เล่ม/คน
คอลัมน์ “ดร.ณัชร จัดหนังสือ” นี้ จึงมีขึ้นเพื่อส่งเสริมการอ่านเพื่อพัฒนาตนเองและประเทศชาติค่ะ
——————————————————————-
เชิญติดตามหนังสือเล่มนี้ได้ที่ https://goo.gl/f5QYG2
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น